Drone Çekimi İzni Nasıl Alınır? SHGM Kuralları ve Yasak Bölgeler

Havadan çekim, bir projenin ölçeğini tek karede anlatmanın en hızlı yolu. Ama Türkiye’de drone uçurmak “kalk ve uç” kadar basit değil: uçuşlar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) düzenlemelerine tabi ve kurallara aykırı bir uçuş hem idari para cezası hem de ciddi bir güvenlik riski demek.

Bu yazıda süreci sadeleştirerek anlatıyorum. Not: Mevzuat zaman zaman güncellenir; kritik bir projede güncel durumu SHGM’nin resmî kaynaklarından teyit edin.

Önce sınıflandırma: droneniz hangi kategoride?

Türkiye’de drone’lar ağırlıklarına göre sınıflandırılır ve yükümlülükler bu sınıfa göre değişir. Ticari çekimlerde kullanılan tipik kamera drone’ları (yaklaşık 500 gr – 4 kg aralığı) kayıt zorunluluğu olan kategoriye girer.

Kayıt, SHGM’nin İHA sistemi üzerinden yapılır: cihaz kaydedilir, sahibi tanımlanır ve uçuşlar sistem üzerinden bildirilir.

Nerede uçurulamaz?

Çekim planlamadan önce kontrol edilmesi gereken bölgeler:

• Havalimanı ve heliport çevresi — belirlenen yarıçap içinde uçuş kesinlikle yasaktır. İstanbul’da bu, şehrin önemli bir bölümünü kapsar.
• Askerî bölgeler ve güvenlik tesisleri
• Kritik altyapı — enerji santralleri, barajlar, limanlar
• Kalabalık üzerinde uçuş — konser, miting, açık hava etkinliği; insanların üzerinden geçmek yasaktır
• Belirli irtifanın üzerinde uçuş — genel kural olarak yerden alçak irtifa sınırı vardır
• Görüş hattı dışı (BVLOS) — pilotun droneyi gözle görebildiği mesafe dışına çıkmak özel izin gerektirir

İstanbul’da durum

İstanbul, iki büyük havalimanı ve yoğun yerleşim nedeniyle drone açısından zorlu bir şehir. Boğaz hattı, tarihi yarımada ve havalimanı koridorları özel dikkat gerektirir. Buna karşılık organize sanayi bölgeleri, şehir dışı şantiyeler ve kıyı tesisleri çoğunlukla sorunsuzdur.

Pratikte şöyle çalışıyorum: çekim öncesi koordinatları kontrol ediyorum, bölge uçuşa kapalıysa bunu teklif aşamasında söylüyorum. Çekim günü sürpriz olmaz.

Ticari çekim ile hobi uçuşu aynı şey değil

Bir işletme için, ücret karşılığı yapılan çekim ticari faaliyettir. Hobi amaçlı uçuşa göre daha sıkı yükümlülüklere tabidir: pilot yeterliliği, sigorta ve uçuş bildirimleri bu kapsamda önem kazanır.

Bir ajans ya da freelancer ile çalışırken şu üç şeyi sorun:

1. Drone SHGM sisteminde kayıtlı mı?
2. Üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası var mı?
3. Çekim bölgesinin uçuşa uygunluğu önceden kontrol edildi mi?

Bu sorulara net cevap alamıyorsanız, kaza durumundaki sorumluluk büyük ihtimalle size döner.

Kurallara uymamanın maliyeti

Yasak bölgede tespit edilen bir uçuş idari para cezasıyla sonuçlanabilir; cihaza el konulması ve daha ağır durumlarda adli süreç de gündeme gelebilir. Ama asıl risk cezai değil güvenliktir: kalabalık üzerinde düşen bir drone ciddi yaralanmaya yol açar.

Bir çekim için bu riski almaya değmez. Uçuşa kapalı bir alanda çalışırken alternatifler var: yüksek bir binadan çekim, vinç/jib kullanımı ya da yer seviyesinden geniş açı kompozisyonlar çoğu zaman işi görür.

Çekim öncesi kontrol listesi

Havadan görüntü tek başına yetmez

Sadece drone görüntüsünden oluşan videolar izleyiciyi kısa sürede sıkar. En iyi sonuç, havadan çekimlerin yer çekimleriyle birlikte kurgulandığı yapımlardan çıkar. Bu yüzden drone çekimini genellikle video prodüksiyonun bir parçası olarak planlıyorum; tanıtım filmlerinde açılış sahnesi olarak kullanmak en etkili yöntem.

Drone çekimi hizmetim hakkında detay için sayfaya göz atabilir ya da bölgenizin uçuşa uygunluğunu birlikte kontrol edelim.